Boek Nederlands

Marcel : roman

Erwin Mortier (auteur)

Marcel : roman

Erwin Mortier (auteur)
Genre:
Een Vlaamse jongen groeit op bij zijn grootouders en ontdekt gaandeweg dat een van zijn ooms in de oorlog als SS'er collaboreerde met de Duitsers.
Titel
Marcel : roman
Auteur
Erwin Mortier
Taal
Nederlands
Editie
10
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2005
151 p.
ISBN
90-234-1865-4 9789023418658 (hardback)

Ook in de collectie als:

Boek: Nederlands (andere uitgaves)

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

Adelaar met reuzenspin

Uit puur maar ook wat naïef idealisme voor volk en geloof tijdens de bezetting op het verkeerde paard wedden, misschien zelfs zich tragisch laten misleiden, en daar achteraf zwaar verlegen mee zitten: sinds Hugo Claus er de ultieme roman over schreef, wordt dat gemeenzaam 'het verdriet van België' genoemd. Het gevoel heeft zich kennelijk diep in Vlaanderen vastgezet. Dat leid je althans af uit de vaststelling dat het thema in de Vlaamse literatuur steeds opnieuw opgenomen wordt, recent nog door Erik Vlaminck (Wolven huilen, 1993) en Geert van Istendael (Altrapsodie, 1997).

Het levert ook zulke aansprekende menselijke drama's op: vetes, trauma's, slechts moeilijk te bemeesteren herinneringen en vooral een groot zwijgen. Als dat hier en daar toch barsten gaat vertonen, ontsnapt daaruit de bedorven geur van lang gesloten potjes. De manier waarop Hugo Claus het thema in zijn oeuvre heeft verwerkt blijft ongeëvenaard. Het is zeer moeilijk om onder zijn zware slagschaduw uit te kom…Lees verder

Ook onmodieus literair debuut kan scoren

Van onze redacteur BRUSSEL -- Het romandebuut van Erwin Mortier, Marcel, gooit hoge ogen in de literaire wereld. De beeldrijke roman wordt niet enkel om zijn kwaliteiten bejubeld, maar breekt ook opvallend met de typische snelle stijl van deze tijd.

Erwin Mortier (1965) was afgelopen week te gast op het Jongerencongres in Kortrijk. Hij las er een scène voor over de seksuele fantasieën van een kind.

De beeldrijke, poëtische taal kwam als vanuit een ver verleden neergedaald en wekte spontaan applaus van het jonge publiek.

Mortier formuleerde er ook, ironisch, zijn motto: ,,Alles wat nieuw is, is slecht''.

,,Hij breekt helemaal met de trend van nu'', zegt redacteur Wil Hansen van uitgeverij Meulenhoff.

,,De typische romans van deze tijd willen vlot vertellen, zijn meer autobiografie dan roman en houden niet van literaire uitweidingen. Mortier waait absoluut niet mee met een wind, en dat pleit voor hem. Hij heeft zo'n eigen stem en toon dat het lijkt alsof hij al dertig jaar schrijft.''

Meulenhoff gaf in de tweede helft van de jaren tachtig een aantal jonge, Vlaamse auteurs uit als Rita Demeester, Koen Peeters, Kamiel Vanhole en Stefan Hertmans.

In de jaren negentig waren er geen nieuwe ontdekki…Lees verder

Hoop op oogst o Vlaanderenland

Misschien had Meulenhoff beter nog een jaar gewacht met de publicatie van Marcel, de verbluffende debuutroman van Erwin Mortier. Dan had ik het kunnen hebben over een nieuwe eeuw, een nieuw geluid. Al op de eerste bladzijde verrast de jonge Vlaamse auteur Erwin Mortier (Nevele, 1965) met een filmische beschrijving van een oud huis, een landschap, en met een quasi achteloos neergeschreven zinnetje als ,,de kelder bewaarde, de zolder vergat''. 140 bladzijden lang houdt hij de belofte vol. Marcel is een knappe kleine roman, in onmodieus rijk Nederlands tot een verrassende en aangrijpende plot gecomponeerd, vol nostalgie, bittere Vlaamse collaboratiegeschiedenis en hilarische humor. Marcel is een gesneuvelde oostfronter. De ik-persoon, zijn negenjarige naamloze achterneef, wordt opgevoed door zijn grootouders, ex-collaborateurs. Grootmoeder is de oudste zus van de diep betreurde held. Oma en opa hebben elkaar leren kennen na een vooroorlogs nationaal zangfeest in een brasserie, waar …Lees verder

Nooit meer onschuldig

BOEKEN - NAT VAN DE INKT

In "Marcel" van debutant Erwin Mortier bekijken we het naoorlogse Vlaanderen door de ogen van een opgroeiend kind. De
verteller woont bij zijn grootouders en wordt bijna dagelijks geconfronteerd met het recente verleden: de witten tegen de zwarten, de nog altijd levende afgunst die onder het ideologische kleedje verdoken gaat en vooral Marcel, een schimmige figuur op een foto, gekleed in een zwart uniform.

Naast het seksuele ontluiken van de jongen - prachtig beschreven aan de hand van een plasritueel op school, waarbij het hoofd van de jongen danig op hol slaat wanneer hij in het hokje vlak naast dat van hem de juf in de pot hoort stroelen - is vooral de leegte het onderwerp van deze roman; de leegte achtergelaten door Marcel, maar ook die in het Vlaamse bewustzijn en die in het jeugdige idealisme dat nooit meer onschuldig kan zijn. Hoe vul je die leegte met je kinderfantasie op? Hoe vermijd je de fouten van de vorige generatie te herhalen?…Lees verder

In Vlaanderen zijn er behalve Hugo Claus niet veel schrijvers die de gevolgen van de oorlog voor de tot collaborateur veroordeelden portretteerden. Erwin Mortier vult met zijn debuutroman Marcel deze leegte op een subliem ingetogen wijze op.

Het verhaal wordt verteld door de kleinzoon van de zus van Marcel. Hij vertelt ons zijn verhaal in de ikvorm echter niet op het moment dat het hem allemaal overkomt, maar pas later; hoeveel later dat is, is niet te achterhalen. De ikpersoon probeert hoogstwaarschijnlijk grip te krijgen op zijn jeugd door erover te schrijven. Vermoedelijk is dit het motief voor het beschrijven van zijn jeugdjaren, want in de roman zelf maakt de ikpersoon geen woorden vuil aan het beschrijven van zijn motief. Hij laat wel meer in het duister: we komen zijn naam niet te weten, hij geeft geen informatie over zijn ouders, broers en zussen of over zijn leeftijd. De ikfiguur vertelt m.n. over de zomermaanden van het schooljaar dat hij zo'n zeven of acht ja…Lees verder
Dit alom geprezen romandebuut voegt zich naadloos in de specifiek Vlaamse romantraditie van Cyriel Buysse tot Leo Pleysier. Centraal staat ook nu weer het Vlaamse familieleven, hier dan gezien vanuit het kinderperspectief van een kleine jongen, die in het gezin van zijn grootouders en in de context van een bekrompen Vlaams dorpsleven zijn wereld ontdekt. Beslissend in dit geval is het beschamend verleden: een lid van de familie, Marcel (zie de titel), heeft als SS'er in de oorlog met de Duitsers gecollaboreerd en dit schandelijke gegeven wordt door de familie vanuit een rechts Vlaams nationalisme toegedekt. En daarmee komt er over de kleine gebeurtenissen van iedere dag voor de jongen iets van een magische bezwering te hangen: banale handelingen als het afstoffen van foto's van overledenen worden rituelen en de dagelijkse werkelijkheden van tijd en natuur worden spiegelbeelden van de gevoelens van het kleine kind. Zo wordt deze kleine roman tot een groot meesterwerk van een - soms wat…Lees verder